ملاير زادگاه وکیل الرعایا کریم خان زند

مَلایـِر شهری بزرگ و تاریخی در بخش مرکزی شهرستان ویژه ملایر در غرب ایران است. این شهر سی و پنجمین شهر بزرگ ایران از نظر جمعیت به‌شمار می‌آید. ملایر از برخی از ۶ مرکز استان با نام های : ایلام، شهرکرد، یاسوج، سمنان، بوشهر و بیرجند بزرگتر است.





ملایر یکی از بزرگترین شهرستانهای ایران و سی و پنجمین شهرستان پرجمعیت ایران است. این شهرستان بادارا بودن ۵ شهر( ملایر ، سامن ، ازندریان ، جوکار ، زنگته )،۴ بخش ( مرکزی ، سامن ، جوکار ، زند ) و ۱۵ دهستان و۲۲۰ روستای دارای سکنه حدود۳۵۰،۰۰۰ نفر رادرخودجای داده است که بیش از ۱۸۵۰۰۰ هزار نفر آن در شهر ملایر سکونت دارند. تراکم نسبی جمعیت دراین شهرستان ۵/۹۲ نفردرکیلومترمربع است .
وسعت شهرستان ملایر ۳۲۱۰ کیلومتر مربع است که نسبت به شهرستانهای مجاور خود بسیار بیشتر است و از لحاظ وسعت وسیعترین شهرستان در غرب کشور است.

فرمانداری ملایر در سال ۱۳۸۷ و با تصویب هئیت وزیران به معاونت استانداری همدان و فرمانداری ویژه ارتقا یافت و اولین شهرستان در ایران بود که فرمانداری آن به معاونت استانداری ارتقا پیدا نمود.در همین سال ۷ اداره از ادارات ملایر به اداره کل و معاونت سازمان ارتقا پیدا کردند.
از لحاظ آثار باستانی، ملایر در غرب کشور بیشترین آثار باستانی را در خود جای داده است ولی متاسفانه همواره مورد کم لطفی قرار گرفته است.در مجموع ملایر ۳۲۰ اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی کشور و ده ها اثر تاریخی با ثبت جهانی دارد. به عنوان مثال : ارگ نوشیجان قدیمی ترین نیایشگاه خشتی دنیا ، قلعه انوج (با قدمت ۸۰۰۰ سال) قدیمی ترین اثر تاریخی ایران، قلعه بهرام چوبین (با قدمت ۶۰۰۰ سال) ،شهر زیر زمینی سامن (با ثبت جهانی) ، و همچنین قلعه یزدگرد سوم در ملایر قرار دارند.

نشانه های تاریخی به دست آمده از برخی آثار و تپه های باستانی اطراف ملایر قدمت سکونت بشر در این منطقه را دست کم بیش از ۸۰۰۰ سال پیش نشان می دهد .

ملایر زادگاه بزرگانی چون کریم خان زند، لطفعلی خان زند ،پرقسور شاملو، آیت الله محسنی ملایری ، فخرالدین اسعد گرگانی(شاعر نامی)و……است.

ملایر به سزمین زند، شهر کریمخان زند،شهر تاکستانهای زرخیز. پایتخت مبل و منبت ایران ، نگین انگشتری غرب کشور ، شهر واقفین خیر اندیش ، شهر مردمان با فرهنگ  نیز معروف است.

ملایر در جنگ تحمیلی بالغ به ۱۱۰۰ شهید گلگون کفن به انقلاب و جمهوری اسلامی تقدیم کرده است.
ملایر زادگاه اولین شهید انقلاب در بوسنی و هرزگویین(حاج رسول) است.

ملایر دارای بیش از ۵۰ درصد ذخائر معدنی اثبات شده استان از جمله معادن غنی سیلیس با خلوص ۹۸ درصد است.

از حیث دانشگاهها و مراکز آموزشی ملایر دارای ۱۳ دانشگاه مستقل می باشد و بالغ بر ۱۹،۰۰۰دانشجو و ۶۰۰ نفر عضو هیئت علمی در آن به تحصیل،آموزش و پژوهش مشغولند. ملایر تنها شهرستان در غرب کشور است که دانشگاه ملی مستقل از مرکز استان دارد. دانشگاه ملی ملایر یکی از مجهزترین دانشگاههای ایران است که در حال حاظر پذیرای بالغ بر ۴،۲۰۰دانشجو در مقاطع مختلف است.